Teleskop ile Uzay Keşfi

Bir teleskopla neler görebileceğiniz, teleskopun çapına, mercek ve ayna kalitesine ve bulunduğunuz yerdeki gökyüzünün ne kadar karanlık ve net atmosferi olduğuna bağlıdır.Şehir içinde çok fazla ışık olduğundan gözlem yapmak çok mümkün değildir.


Öncelikle Teleskopla asla güneşe yönlendirirme yapmayınız! eğer güneşe teleskopla bakarsanız gözünüzü kaybedebilirsiniz!. 

Teleskopla neleri görebiliriz?

Öncelikle, Satürn'ün halkalarını Jüpiter'in lekesini en büyük dört ayıni görebilirsiniz.Bulunduğunuz netlik ortamına göre diğer gezegenleri de görebilirsiniz.
Ay'ın kraterlerini çok detaylı bir şekilde görebilir,satürn'ün halkalarını keşfedebilir, uzaydaki gaz bulutlarını (nebulaları) inceleyebilir,yüzlerce, binlerce ışık yıli uzaktaki yıldız kümelerini görebilirsiniz. Çıplak gözle gördügünüzden çok daha fazlasını hatta ikili yada çoklu yıldız sistemlerini keşfe çıkabilirsiniz.
Sahip olduğunuz teleskop  yeterli ise milyonlarca ışık yili uzaktaki galaksileri  flu ve gri olarak görebilirsiniz.Galaksi ve nebulalari renkli görmek ancak uzun süreli poz veren bir fotoğraf makinesiyle mümkün olmaktadır.Netlik için tabiki ışık gereklidir.Teleskoplarda ışık toplama özelliği önemli bir kavramdır.
30cm lik bir teleskop'un ışık toplama yeteneği, insan gözüne göre binbeşyüz kez daha fazla olmaktadır.

 

Teleskop Türleri

Yeni başlayanlar için iki türlü teleskop kullanılabilir diyebiliriz.Aynalı yada mercekli teleskoplar.

Mercekli Teleskop

Ön tarafında güneş koruyucu bir kaba sahiptir ve bu kabın içinde mercek bulunmaktadır.Gövde kısmı hafif sökülebilen parçalardan oluşan silindir şeklinde yapıya sahiptir. Üst kısmı oldukça hafif olmakla beraber alt kısım oldukça ağır parçalardan oluşmaktadır. Titreme oluşmadan tutulabilecek bir ayak kısmına sahiptir. Arka kısmında istediğimiz görüntüyü netleştirmek için bir ayar düğmesi bulunmaktadır. Işığı kısıp açabileceğimiz düğmenin hemen sonunda, gözümüzle baktığımız bölüm yer almaktadır. Ana gövdenin hemen üstünde mevcut teleskop'un minyatürü tarzında küçük bir teleskop bulunmaktadır.Bu mekanizmaya arayıcı dürbün denilmektedir.Geniş alanı gördüğünüzde gözlemek istediğiniz nesneyi dürbünün ortasına getirmeli böylece ana teleskopla bakıldığında hedeflediğiniz görüntüyü çok daha büyük ve net olarak görme imkanına sahip olmaktasınız.

Mercekli Teleskop

Mercekli Teleskopların Avantajları şu şekildedir:

  • Kolay kullanılır olması ve basit dizaynından dolayı az ayar yapılması.
  • Az bakım gerektirmesi.
  • Gezegen, ay ve çift yıldız gözlemleri için çok uygun olması.
  • Yüksek kaliteli görüntüler elde etme.
  • Renk düzeltiminin kolay ve çok iyi olması.
  • Kapalı tüp dizaynının tüp içindeki hava akımlarını azaltması bu sayede daha net olması.
  • Merceğin sabit olarak yerleştirilmiş olması.

Mercekli Teleskopların Dezavantajları şu şekildedir:

  • Aynalı veya mercekli – aynalı teleskoplardan çok daha pahalı olması.
  • Ağır ve uzun olması.
  • Maliyet ve ağırlığın, büyük açıklıklı teleskoplara izin vermemesi.
  • Küçük ve sönük nesnelerin (derin uzay cisimleri gibi) gözlemine çok uygun olmaması.
  • Uzun odak oranları sebebiyle astro fotoğrafçılığa izin vermemesi.
  • Akromatik dizaynlar da bazı renk kaymaları bozulmaları.
  • Mercekli teleskoplarda merceğin kalitesi sınıfı çok önemlidir.Kalitesiz bir mercek kullanılırsa, ışık mercekten geçerken bu ışığın bir kısmı yayılır  bunun sonucunda gözlemlenen nesnenin çevresinde renkli bir halka oluşturur  (Bu olay ‘renk sapıncı olarak adlandırılmaktadır).

Mercekli teleskoplarda bu tür kusurları düzeltmek için, akromatik denilen bir yapı kullanılmakta olup, akromatik yapı sayesinde teleskopta bulunan iki mercek, bu tip problemlerin çoğunu ortadan kaldırmaktadır.pahalı olan teleskoplarda kullanılan diğer bir kusur düzeltme yöntemi apokromatik yöntemidir.(apokromatik renk sapmalarını en aza indirmek için tasarlanmış merceğe sahip) Apokromatik, akromatik yöntemine göre çok daha net fakat daha pahalı bir çözüm sunmaktadır.

Aynalı Teleskoplar

Aynalı teleskoplarda ışık, düz ve geniş bir tüpün içine girmekte, tüpün dibindeki eğri aynadan (parabol, hiperbol ya da elips) yansımakta olup, toplanmış olan ışık hüzmesi, tüpün açık olan ucunda yer alan ufak ikinci aynaya çarparak oradan da göz merceğine gelir.Bu tür teleskoplarda genellikle ikincil aynayı tutabilmek için tüpün açık olan uç kısmında artı işareti biçiminde teller gerilmiş durumda bulunmakta olup bu teller netlik ayarı yapılmamış olduğu zaman göz merceğiyle bakıldığında görülmektedir.Fakat netlik ayarı yapıldığında tellerin görüntüsü'nün yok olduğunu farkedersiniz.

Aynalı Teleskop

Aynalı Teleskoplar iki türlü olup bunlara ;

a. Newtonian Türü : Newtonian türü teleskoplar ışığı toplayan ve ikinci bir düz aynaya odaklayan bir çukur aynaya sahiptir.Isaac Newton tarafından geliştirildikleri için Newtonian adını almışlardır.kinci ayna ise görüntüyü ana tüpün dışına açılan bir penceredeki göz merceğine yansıtır. Dizaynının basit oluşu, ucuz küçük ve kolay taşınabilir oluşu bu türü en çok tercih edilen ve kullanılan teleskoplar arasına koymuştur. 

b. Cassegrain Türü : Büyük bir küresel veya parabolid çukur ayna ile birlikte hiperbolid denilen tümsek bir ikinci aynadan oluşmaktadır.Gelen ışınlar önce çukur ayna tarafından toplanır ve buradan ikinci aynaya yansıtılır. Bu aynadan yansıyan ışınlar  birinci aynanın merkez bölgesindeki delikten geçerek göz merceğine odaklanmaktadır.

Aynalı Teleskopların Avantajları şu şekildedir:

  • Diğer teleskop türleri ile karşılaştırıldığında objektif açıklığının her cm'si en düşük fiyata imal edilmektedir.
  • Odak uzaklığı 1m 'ye kadar olanlar kolaylıkla taşınabilmektedir.
  • Ay ve gezegen gözlemleri için çok idealdir.
  • Derin uzay cisimlerini gözlemek içinde çok idealdir.
  • Optik sapınçları az olduğu için oldukça parlak net bir görüntü vermektedirler.

Aynalı Teleskopların Dezavantajları şu şekildedir: 

 

  • Diğer türlerden daha hassas oldukları için daha fazla bakım gerektirirler.
  • Yeryüzü kara cisimlerini gözlemek için uygun değildir.
  • Açık optik tüp dizaynı hava akımlarının görüntüyü etkilemesine sebep olmaktadır. Hava ile olan bu temas aynanın sırını bozar ve teleskobun gücünü azaltır.
  • İkinci aynaları bulunması sebebiyle, mercekli teleskoplardan daha fazla ışık kaybına sebep olurlar.


Mercekli - Aynalı (Katadioptrik) Teleskoplar

Bu tür teleskoplarda adlarından anlaşılacağı gibi hem ayna hem de mercek kullanılmaktadır. Bu tür teleskoplarda, aynalı ve mercekli teleskopların avantajları bir araya toplanmış olup dezavantajlarını ortadan kaldırmakta ve her amaca uygun bir çeşit teleskop olmaktadır. Bu tür teleskopların tanınan üç çeşidi bulunmaktadır. 

Katadioptrik teleskop

 

Bunlar  ;

a. Schmidt-Cassegrain Türü :,Bu tür teleskoplar teleskop türleri içinde en modern olanlarıdır. 

b. Maksutov-Cassegrain Türü : İkinci ayna, merceğin merkez bölgesi alüminyum kaplanarak oluşturulmaktadır. 

c. Schmid-Newtonian Türü : Daha çok sönük uzay cisimlerini gözlemek için kullanılırlar. 

Mercekli - Aynalı (Katadioptrik) Teleskop Avantajları şu şekildedir:

  • Tüm teleskop türleri içinde en iyi olandır. Diğer teleskop türlerinin, tüm optik dezavantajlarını ortadan kaldırırken, tüm avantajlarını birleştirmektedir.
  • Derin uzay cisimlerinin gözlemlenmesi ve fotoğraf çekimi için çok uygundur.
  • Yeryüzü gözlemi ve fotoğraf çekimi içinde uygundur.
  • Ay, gezegen ve çift yıldız gözlemi için uygundur.
  • Geniş bir alan üzerindeki keskin ve net görüntüye sahip optiği çok kalitelidir.
  • Kapalı tüp dizaynından dolayı hava akımları tüp içine giremez netlik bozulmaz.
  • Rahat taşınabilir, dayanıklı ve masrafsızdır.
  • Teleskop türleri içinde en iyi odaklama yeteneğine sahip olan tür bu türdür.

Mercekli - Aynalı (Katadioptrik) Teleskopların Dezavantajları şu şekildedir: 

  • Hem mercek hem de ayna sistemlerinden oluştukları için maliyetleri yüksektir.
  • İkinci aynaları bulunması sebebiyle, mercekli teleskoplardan daha fazla ışık kaybına neden olur.

 

Büyütme Oranı

Sanılanın aksine çok önemli bir kriter değildir.Çünkü Teleskop'un gücü, mercek ve aynalarının kalitesi, çapı (yani genişliği) ışık toplama özelliği odak uzaklığı ve kullandığınız oküler le ölçülür. 

Kaliteli bir resim elde etmek istiyorsanız, bir teleskoptan inch cinsinden çapında  50 mislinden fazla büyütme beklemeyin.Örnek olarak teleskop'unuz 3 inch ise, 3x50 = 150 kez en fazla büyütme yapabilir. Bunda bile, görüntü sizi rahatsız edecek kadar bulanık ve karanlık olabilir.

Resim ne kadar büyütülürse, netliği o kadar bozulur. 2 misli büyütülen resim, 4 misli daha karanlık görünecektir. 

Teleskop Çapı

Mercek ve ayna kalitesiyle beraber en önemli kriterdir.Teleskop çapı genellikle milimetre yada inch olarak ölçülür. Bir teleskop'un çapı ne kadar büyükse, o kadar çok ışığı toplayabileceği anlamını taşır. Ne kadar ışık toplanırsa, görüntü o kadar parlak, net ve detaylı olur.  Teleskoplar yuvarlak olduklarından, ufak bir çap büyümesi, ışık toplamasına önemli etkisi olur.Örneğin 60 mm bir teleskop, 50 mm lik bir teleskoptan %36 daha fazla ışık toplamaktadır.incelenen nesnelerin çoğu uzakta ve az ışık yaydığından, teleskobun çapı gerçekten büyük önem teşkil etmektedir.

Odak Uzaklığı

Odak uzaklığı, ışığın oküler de resim oluşturana kadar geçtiği yolun uzunluğuna verilen ad dır. Tüpün uzunluğu ile bunu karıştırmayın, çünkü aynalı tip teleskoplarda ışık birkaç kez tüpün içinde gidip gelebilir. Odak uzaklığı, teleskobun büyütme oranını hesaplarken gereklidir.
Bu uzaklık ne kadar fazla olursa, teleskop gökyüzünde o kadar az bir alanı bir anda görebiliyor demektir. Örneğin odak uzaklığı 2000 mm olan bir teleskop, ayni oküler kullanıldığında, 600 mm'lik bir teleskoptan çok daha ufak bir gökyüzü alanını gösteriyor olacaktır. 
 

Oküler çapı

Yani değişebilen mercekler, ceşitli çapta olmaktadırlar. Genellikle, 0.965 inch lik oküler takilabilen teleskoplarin kalitesi çok düşüktür,.Daha kaliteli teleskoplar 1.25 inch yada 2 inch'lik oküler kullanir. 

 

Teleskop alırken ; 

Öncelikle dergilerde gördüğünüz dev satürn halkalarını görebileceğinizi sanmayın,o görüntüler dev rasathaneler yada hubble teleskop'u ile çekildiğini unutmayın,Alacağınız ürünün üzerindeki resimlere kanmayın.

Bilinen iyi markalar olarak Meade, Orion,Celestron gibi  markalara güvenebilirsiniz 

Teleskobun en önemli özelliklerinden biri optik kalitesidir. Yani  odaklamaları doğru cam kalitesi yüksek olmalıdır..

Diğer önemli kriter teleskobun ayağı veya sehpasıdır,buna kundakta denmektedir.plastikten yada hafif bir maddeden yapılmışsa kullanımı oldukça zorlaştıracaktır.Düzenli hareket edebilen, sağlam bir ayak şarttır. Gökyüzü gözlemi için ekvatoryal bir ayak kullanmak çok faydalı olacaktır.

Gözlem yapmak istediğiniz bölge çok nemli olabilir yada şehir ışıkları, havadaki toz ve buharı gibi durumların, görüşünüzü etkileyeceğini unutmayın.

Yeni başlayan kişiler için ikili yildizlari, galaksiler, gaz bulutsulari ve bazen gezegenleri bulabilmek icin bir Yildiz Haritasi yada bir Gökyüzü Halkasi gerekir.Fakat bulunduğunuz bölgeye göre değişiklik gösterebilirler.

Birazdaha üst seviye teleskoplarda bilgisayar destekli otomatik bulucu ile gezegenler kısa sürede bulunabilmektedir.

Örnek olarak, Meade'in AutoStar serisidir. Gökyüzündeki 145,000 nesnenin yerini bilirler. "Gokyüzü Turu" ozelligi sayesinde örneğin o güne özel gökyüzündeki en güzel nesneleri size gösterebmektedir. Bu tür teleskoplar, yeni başlayan kişilerin kisa sürede birçok uzay cismini görmesini sağladigi icin faydalidir. Fakat her zaman iyi calismayabilir; bazen gökyüzünün bir noktasini gösterebilir, fakat nesnenin oldugu yerden uzakta kalabilir.Bu gibi durumlarda Uzay Haritalarina ihtiyac olacaktir.

uzay haritası
GOTO" teleskoplar büyük kolaylık sağlamalarına karşın gökyüzündeki yildizlarin yerlerini uzun yillar öğrenemeyebilirsiniz.Bu konudaki seçim tamamen size kalmış..



22.10.2015 Srkn |
Etiketler :
Teleskop
Katadioptrik telescop
aynalı teleskop
mercekli teleskop
telekop tavsiyesi
teleskop fiyatları
teleskop kurulumu
hubble




Bunlarda İlginizi Çekebilir


Dünyanın İlk Web Sitesi Nasıl Görünüyordu?
Daha Güçlü Bir PS4 Geliyormu ?
Google Maps’in Street View Özelliği Türkiye de!
Tesla’nın otopilot aracı İstanbul trafiğinde
IFA 2015 in En İyi Akıllı Saatleri
Yüz Tanıma Sistemlerinden Koruyan Gözlük !
Facebook tan terkedilme acısını azaltacak uygulama
Yeni Nesil Apple Watch Geliyor!
Doğru SEO ile Doğru Müşterilere Ulaşın
Marsta Su Bulundu Ama Kuyu Suyu
Nasa dan Ultra HD Güneş Patlaması Görüntüleri
Akıllı Yüzük Mota: Dokunmatik Ekrana Yeni Soluk